Γκύντερ Γκρας - Το τενεκεδένιο ταμπούρλο

Ενώ η αυλή για τον Όσκαρ έβριθε κινδύνων, η σοφίτα του πρόσφερε ασφάλεια, ώσπου ο Άξελ Μίσκε και η συμμορία του τον έδιωξαν και από εδώ. Η αυλή είχε το πλάτος της πολυκατοικίας, βάθος όμως μόλις επτά βήματα και συνόρευε με τρεις άλλες αυλές από τις οποίες τη χώριζε ένας ξύλινος φράχτης περασμένος κατράμι με αγκαθωτό σύρμα στην κορυφή. [...] Εδώ κι εκεί πρόβαλλαν δέντρα και θάμνοι από τις αυλές, που έδειχναν τις εποχές του έτους. Οι αυλές διέφεραν μεν ως προς το μέγεθος, όσον αφορά όμως τα κουνέλια και τα ικριώματα για το τίναγμα των χαλιών μόνο Τρίτη και Παρασκευή. Αυτές τις μέρες επιβεβαιωνόταν το μέγεθος του συγκροτήματος των αυλών. Ο Όσκαρ το άκουγε και το έβλεπε από τη σοφίτα: πάνω από εκατό χαλιά, διάδρομοι, ταπέτα, τρίβονταν με ξίδι από λάχανο τουρσί και βουρτσίζονταν μέχρι να φανερώσουν το υφασμένο σχέδιο. Εκατό νοικοκυρές μετέφεραν από τα διαμερίσματα τυλιγμένα χαλιά κρατώντας τα με ανασηκωμένα τα γυμνά, παχουλά τους μπράτσα, με τα μαλλιά και τις κομμώσεις προφυλαγμένες κάτω από ένα μαντίλι δεμένο κόμπο πάνω από το μέτωπο έριχναν τα χαλιά στα ξύλινα ικριώματα για το άπλωμα και το τίναγμα των χαλιών, άρπαζαν τα πλεγμένα με λυγαριά χτυπητήρια και γέμιζαν τον αέρα των στενόχωρων αυλών με ξερούς χτύπους.

Ο Όσκαρ μισούσε αυτόν τον ομόψυχο ύμνο στην καθαριότητα και πολεμούσε αυτό το θόρυβο κρούοντας το τύμπανό του∙ παρ' όλα αυτά ακόμη και στη σοφίτα, η οποία πρόσφερε κάποια απόσταση από τα δρώμενα στις αυλές, παραδεχόταν ότι ήταν αδύνατο να τα βάλει με τις νοικοκυρές. Εκατό γυναίκες που χτυπούν χαλιά είναι σε θέση να καταλάβουν εξ εφόδου τον ουρανό, να αποκόψουν τις άκρες από τα φτερά νεαρών χελιδονιών και να καταρρίψουν με ελάχιστουν χτύπους τον μικρό ναό που έχει ανεγείρει ο Όσκαρ στην απριλιάτικη ατμόσφαιρα με τους ήχους του τυμπάνου του.

Διαβάζοντας το βιβλίο που μαρτυρά ο τίτλος της ανάρτησης, σημειώνω αποσπάσματα, όπως το παραπάνω, στα οποία θέλω αργότερα να γυρίσω και να ξαναγυρίσω. Τους λόγους για τους οποίους το μυθιστόρημα αυτό θεωρείται ένα από τα κορυφαία της σύγχρονης λογοτεχνίας, μπορείτε εύκολα να τους ανακαλύψετε με λίγο ψάξιμο στο νετ. Αν δεν το έχετε ήδη διαβάσει, δηλαδή. Εγώ, από την άλλη, έχω τη συνήθεια να "κολλάω" σε αποσπάσματα όπως το παραπάνω, αφήνοντας λίγο στην άκρη τις λογοτεχνικές - κοινωνικοπολιτικές αναλύσεις. Καλό είναι να τις έχουμε υπόψη μας, αλλά τι να τις κάνεις αν δεν σου μείνουν και μερικές στιγμές αληθινής απόλαυσης από ένα έργο τέχνης;

Με ένα πρόχειρο μέτρημα, βγάζω ότι είναι το έβδομο ή όγδοο βιβλίο που διαβάζω από τα μέσα του Ιούλη. Γεγονός που δείχνει ότι τους τελευταίους μήνες, πέρα από τα ταξίδια, τους φίλους, τις δουλειές, τις μικροπεριπέτειες και το μοναδικό μάθημα που χρωστάω στη σχολή, μπόρεσα να αφιερώσω ένα ικανό τμήμα του χρόνου μου και στη λογοτεχνία. Καιρό είχα να διαβάσω τόσο συστηματικά. Και το ευχαριστήθηκα!

Rockin' June

Νύχτα Παρασκευής. Ώρα κάπου δύο με τρεις. Βουητό στ' αυτιά μετά από συναυλία. Οσμή καπνού στα μαλλιά. Ελαφριά ζαλάδα από εικόνες που εναλλάσσονται ασταμάτητα. Μια βραδιά, μια βδομάδα ή ένας μήνας. Γκρόβερ ή Εκτός Ελέγχου. Last Drive ή Εν Πλω/ Σαδίκης. Κάπου ανάμεσα σε όλα αυτά. Όλα τούτα μαζί. Φίλοι καινούριοι και επανεμφανίσεις αναπάντεχες από τα παλιά. Θέλω να ζήσω ελεύθερα. Το είπαμε σχεδόν ταυτόχρονα. Δυο έξυπνα μελιά μάτια με σπαστά μαλλιά από πάνω. Φτηνές μπίρες στο χέρι και έξω η βροχή. Η θέα από ένα μπαλκόνι στη Βασιλέως Ηρακλείου. Μ' αρέσει όταν περνάμε απ' τον παλιό σταθμό πάνω στη μηχανή κι εσύ πατάς το γκάζι. Επίτρεψέ μου, όμως, μια διευκρίνιση: είναι άλλος ο έρωτας για μένα. Αλλού ανήκει η καρδιά μου, που ίδια με ερωτευμένη χτυπούσε καθώς έγραφα τη σύνοψη για το ντοκιμαντέρ. Κι όταν έδινα το μάθημα ακόμα. Βγήκα από την αίθουσα και πετούσα. Τώρα ανοίγω κάθε τρεις και λίγο το έγγραφο και το διαβάζω σαν ιερό κείμενο. Είναι που το προορίζω για σενάριο, σε λίγους μήνες. Ούτε που το φανταζόμουν πως σε τούτη τη σχολή, τη μισοδιαλυμένη, θα έφτανα να γυρίζω ντοκιμαντέρ ως πτυχιακή. Πιο πολύ απ' όλα, βλέπεις, μ' αρέσει να είμαι πίσω από μια κάμερα. Απ' όλους μου τους εαυτούς μ' αρέσει εκείνος που κρατάει κάμερα. Τα υπόλοιπα- άντρες, δουλειές, ψωρομισθοί και μεροκάματα της φάπας, ας πηγαίνουν και ας έρχονται. Πώς το 'χε πει ο Ψηλός στο τηλέφωνο; "Εγώ ό,τι μου ανέθεταν, από πιτσιρικάς το έκανα με αγάπη. Όμως δεν μου λείπουν τα παλιά. Αυτό που κάνω τώρα με γεμίζει". Δίκιο έχεις, ρε Ψηλέ. Κι εγώ, ό,τι μου δίνουνε στα χέρια, τρία χρόνια τώρα, το αγαπώ. Δοκιμάζω και δοκιμάζομαι, μα τίποτε δεν με έκανε να λατρέψω όπως το ντοκιμαντέρ. Θέλω να 'χει φίλους, μουσικές, ταξίδια και βιβλία. Ήλιους και βροχές. Μα πάνω απ' όλα να 'χει κάμερα.
Σε λίγο πέφτω για ύπνο. Αύριο με περιμένουν τα παιδιά και δεν κάνει να αργήσω. Έχουμε σημαντική δουλειά: θα μιλήσουμε για ταξίδια. Ώσπου να 'ρθει η στιγμή να τα ζήσω, λέω να πέσω να τα ονειρευτώ.

Εδώ κανονικά θα έπρεπε να παίξει κάποιο από τα συγκροτήματα που έχω αναφέρει πιο πάνω. Αλλά ούτε τους My Midnight Creeps μπορώ να ξεπεράσω.

Η ζωή στα βαθιά

Σε τούτη την κοριτσάρα,
που μου το ενέπνευσε
με όλη μου την αγάπη

Τελευταία έρχονται οι καταστάσεις βολικά
και βγαίνω συχνά στη θάλασσα με φίλους.
Γέλια, κινητά τηλέφωνα, μαγιό της μόδας,
λεωφορεία αστικά και υπεραστικά,
επίφαση φοιτητικής ανεμελιάς.
Ορμάμε ξεφωνίζοντας μέσα στο νερό
πιτσιλώντας ασταμάτητα ο ένας τον άλλο,
σε λίγο ούτε που να καταδεχτούμε την ακτή.
Κολύμπι, τόπια, μακροβούτια,
συναγωνισμοί στο ποιος θ' αντέξει πιο πολύ χωρίς ανάσα.

Εμένα τότε κάτι μου χτυπάει από μέσα
κι ώσπου να το καταλάβω έχω φύγει στ' ανοιχτά.
Δεν φτάνει πια στ' αυτιά μου το "Πατώνεις;",
κατά βάθος δεν μ' άρεσε ποτέ μου να πατώνω.
Ξεμακραίνω, κάτω απ' τα πόδια μόνο η θάλασσα
κι εκείνη την κλοτσάω δυνατά για να βρεθώ πιο μέσα.
Όσο πιο βαθύ το χάος κάτω, τόσο λιγότερο υπακούει το κορμί.
Μαζί με το βάρος του, φεύγουν τα βάρη, μαζί και οι γνωστικές φωνές
"Πού πας; Γύρνα πίσω! Θα πνιγείς!"...

Άφησέ τους να κοιτάνε απ' τα ρηχά.
Τι νιώθουν ετούτοι από χάος;
Εγώ δεν λέω να γυρίσω πίσω
αν δεν πάρω από τη θάλασσα αυτό που θέλω
αν δεν χαρώ τη μοναξιά μου στ' ανοιχτά,
τη μαγική στιγμή που λέω ότι αντέχω.
Τότε που ξέρω ότι η θέλησή μου όλα τα μπορεί.
Γι' αυτό εμένα τα βαθιά μ' αρέσουνε,
εκείνα έχω ολόδικά μου,
για τα βαθιά και μόνο είμαι φτιαγμένη.

Heaven for dogs

The poor dog, in life the the firmest friend,
The first to welcome, foremost to defend,
Whose honest heart is still the master's own,
Who labours, fights, lives, breathes for him alone,
Unhonour'd falls, unnoticed all his worth,
Denied in heaven the soul he held on earth,
While man, vain insect hopes to be forgiven,
And claims himself a sole exclusive heaven.

Lord Byron

Θα ήθελα πολύ να πιστέψω σε έναν παράδεισο για τα σκυλιά. Τα ζώα που με συντροφεύουν από μικρή και με δίδαξαν την αγάπη, με τρόπο συχνά πιο αγνό και από εκείνο των ανθρώπων- ναι καλά, πόση αγάπη έχει μείνει πια στα δίποδα;
Κι έπειτα, δεν μπορώ να φανταστώ τίποτα λιγότερο για εκείνο το πλασματάκι που μεγάλωσε στα χέρια μου, που έζησε κοντά μου εφτά χρόνια, οχτώ μήνες και είκοσι τρεις ημέρες, για εκείνα τα ολόγλυκα ματάκια που σκόρπιζαν χαρά σε ένα σπίτι νεκρό από καιρό.
Τώρα είμαι και επισήμως μόνη στο παλιόσπιτο. Τουλάχιστον η μικρή μου αγάπη δεν υποφέρει πια. Αλήτες γιατροί.

* Edit με απαραίτητες διευκρινίσεις, γιατί με τον πανικό των τελευταίων εβδομάδων ξέχασα τους καλούς διαδικτυακούς μου τρόπους: το ποστ είναι "συνώνυμο" με το ντεμπόυτο άλμπουμ του συγκροτήματος Jane Doe, το δε ποίημα του Byron μου το είχε θυμίσει πριν λίγο καιρό η φίλτατη Εξόριστη- αχ, τι να σου κάνω, που έσβησες τα παλιά σου ποστ και δεν μπορώ να σε λινκάρω; :-b

off

Το επαναλαμβάνω πολλές φορές για να το πιστέψω: η εξεταστική και μαζί της το εξάμηνο της απόλυτης παράνοιας έλαβε τέλος. Τις στοιχειώδεις υποχρεώσεις μου απέναντι στα περιοδικά όπου απασχολούμαι (;) τις έχω εκπληρώσει. Πράγμα που σημαίνει, τέσσερις με πέντε μερούλες ολόδικές μου. Τα χεράκια σταυρωμένα πίσω από το κεφάλι, τα πόδια απλωμένα πάνω στο γραφείο και κοιτάμε το ταβάνι. Σταθερά.

Από Τετάρτη -και βάαααλε...- επιστροφή στη σχολή. Και στην ανταποδοτική υποτροφία, αν δεν μας έχουν βγάλει ολότελα την ψυχή ως τότε. Παρεμπιπτόντως, πολύ ψαρωτικό και μοχθηρό δεν ακούγεται αυτό το ανταποδοτική; Σαν εκδίκηση. Σχεδόν απειλή. Ναι, το ξέρω ότι είναι εκμετάλλευση κανονική και με τον νόμο. Να απεμπλακώ όμως από την -κατά πολύ χειρότερη- εκμετάλλευση του γραφείου όπου βασανίζομαι από τον Αύγουστο, και τι στον κόσμο. Στην τελική, ακόμα κι ετούτη η "ανταποδοτική" φαίνεται να πληρώνει καλύτερα. Μακάρι να είχα την πολυτέλεια να επιλέγω δουλειές και να απαντώ παντού με θεωρίες. (Ή, ιδανικότερα, να τα βρίσκω όλα έτοιμα από τρίτους και να μη χρειάζoμαι καν τη δουλειά!) Σε κάποια άλλη ζωή ίσως την έχω. Για την ώρα, απλώς ασχολούμαι με ό,τι βρω.

Αλλού όμως είναι τα καλά. Θεσσαλονίκη - Αθήνα και αντίστροφα. Η παλιοπαρέα της Πράγας, ο κολλητός μου, παλιοί και νέοι φίλοι. Δεν πα' να χτυπάνε όλοι οι υπόλοιποι; Εγώ, όσο έχω πράγματα που χαίρομαι και ανθρώπους που με ζεσταίνουν, θα συνεχίζω. Τα καλύτερα έρχονται, λέμε! Ως τότε, ξάπλα οέο!

...το 24ο!

Κοπιάστε, σήμερα στο Νεφέλωμα έχουμε πάρτυ και η οικοδέσποινα κερνάει γλυκάκι! :-) Πώς μπορεί να γίνει διαφορετικά, αφού πριν λίγες ώρες ανέβηκε το νέο τεύχος του ε.ΜΜΕ.ίς, του e - περιοδικού μας, το πρώτο που επιμελήθηκα με τα χεράκια μου; Η πρώτη ματιά με γέμισε χαρά, στη δεύτερη άρχισα να επισημαίνω ένα - ένα τα λάθη μου που δεν είναι και λίγα, αλλά καθώς το κοιτάζω ξανά και ξανά απενοχοποιούμαι. Δουλειά μου είναι, μπορώ να μη χαίρομαι; Την επόμενη φορά καλύτερα! Τρεις εβδομάδες αγωνίας περάσαμε μέχρι να καταλήξουμε σε αυτό το μικρό -μόλις δώδεκα κείμενα- τευχάκι. Πότε δεν είχαμε κείμενα, πότε έρχονταν όλα μαζί, κι εγώ να βασανίζομαι ώρες ατελείωτες μπροστά στο ρημαδοπρόγραμμα για να τα κάνω όλα όπως πρέπει. Χωρίς βοήθεια ή σοβαρές γνώσεις από πριν. Είχα κάπου βαθιά μέσα μου τον φόβο ότι στο τέλος θα τα θαλάσσωνα, ότι θα άκουγα καμιά περιποιημένη κατσάδα από τον καθηγητή που τα ανεβάζει στον σέρβερ του εργαστηρίου. Τα καταφέραμε, όμως! Άξιζε!

Και σίγουρα κάποιος έπρεπε να το αναλάβει, τώρα που οι "παλιοί", οι δημιουργοί του περιοδικού, παίρνουν πτυχίο. Θα ήταν ντροπή για ένα πανεπιστημιακό τμήμα δημοσιογραφίας να μην διαθέτει ούτε αυτό το υποτυπώδες μέσο εξάσκησης. Έρχονται πρωτοετείς κάθε Οκτώβρη, τι θα τους πεις, ότι κοντά σε όλα τα υπόλοιπα προβλήματα και ελλείψεις της σχολής, δεν είμαστε άξιοι ούτε να φτιάξουμε μια ιστοσελίδα για να ανεβάζουμε τα άρθρα μας; Θέλει ο φοιτητής, αρχάριος ή προχωρημένος, να γράψει ελεύθερα, να συνεργαστεί, να μάθει, μπορεί η σχολή να μην του προσφέρει αυτή τη δυνατότητα; Γι' αυτό δεν μπορώ παρά να ευχαριστήσω την καλή μου Εύη, την αγαπημένη μου κολλητούλα και πολύτιμη συνεργάτιδα -σε αυτό και πολλά ακόμη θέματα!-, χωρίς την οποία δεν θα είχαμε φτάσει ως εδώ. Το ξύλο και το ψυχικό φορτίο είναι καλύτερα να μοιράζονται στα δύο... :-b Δεν ξέρω πώς θα συνεχίσει. Εμπόδια υπάρχουν αρκετά αλλά θα κάνουμε ό,τι περνάει από το χέρι μας, τα τεύχη θα ανεβαίνουν έστω και ανά δίμηνο, με περισσότερα ή λιγότερα κείμενα.

Ουφ, τι έπιασα τα δυσάρεστα τώρα; Αφού είμαι χαρούμενη, πάρα πολύ χαρούμενη! Κι ακόμη πιο πολύ που ανέβηκε σήμερα, στα γενέθλια της Εύης. Θα τη θυμόμαστε τις επόμενες χρονιές την... επέτειο ανάληψης των νέων μας καθηκόντων. Τέλειο; Τέλειο!

Διαβάστε το, λέμε! Τόσα πέρασα για να το ετοιμάσω! :-))))

Υ.Γ.: Αν ασχολείστε με το Φέησμπουκ, έχουμε κι εκεί γκρουπ. Δεν ξέρω να σας δώσω λινκ, αλλά νομίζω πως θα το βρείτε εύκολα πληκτρολογώντας το όνομα του περιοδικού.